Taal vlag
Lees verder
Openings tekst joost Pollmann galerie Kruis-weg 68 Haarlem 5 april
Welkom bij 'Doorzichtige dingen', de solo-tentoonstelling van Stance Oonk in Galerie Kruis-Weg 68, Haarlem. Vorig jaar zomer, middenin die zware hittegolf, heb ik Stance geïnterviewd voor het boek 'Solo', dat aandacht schonk aan 25 kunstenaar die hadden geëxposeerd bij Harrie Swaak van Castellum Acqvae in Bloemendaal. Blijkbaar is die ontmoeting bevallen, want Stance heeft mij vervolgens gevraagd deze expo te openen. Ze vroeg mij ook mee te denken over de titel, en nadat we samen de werken hadden bekeken die ze ging laten zien - door Michel van Overbeke geselecteerd in haar atelier aan het Bolwerkslaantje - kwam ik op: 'Doorzichtige dingen', wat de titel is van een nogal ondoorzichtige roman van Vladimir Nabokov uit 1972. Je moet bij Nabokov altijd heel goed opletten, want er gebeurt veel tussen de regels door, het één schemert door het andere heen. En dat is eigenlijk precies wat er gebeurt in de tekeningen en schilderijen van Stance Oonk. Om dat te illustreren wil ik de aandacht vestigen op een van de tentoongestelde werken, waarin die 'doorzichtigheid' een belangrijke rol speelt:

Een gedaante verschijnt uit het grijze niets, hij doemt op uit de mist en pakt de handen vast van een meisje. We zien niet veel van die gedaante, maar wel dat hij toenadering zoekt. Het zou God kunnen zijn, die vanaf de andere kant, van Gene Zijde, contact met de levenden maakt. Het kan ook de overleden vader van Stance zijn, die zijn dochter geruststelt: er is geen gevaar, je hoeft nergens bang voor te zijn. Er bestaat een film die 'Conctact' heet, waarin Jodie Foster door een wormhole de ruimte in reist om haar gestorven vader terug te zien. Heel ingewikkeld. Voor zo'n ontmoeting heeft Stance geen computer generated images nodig! Verf en inkt op papier of doek volstaan.

Maar ze krijgt bij die ontmoetingen wel degelijk hulp. Er komen in het werk veel paarden en kraaien voor, dieren in haar sjamanistische zienswijze de communicatie tussen deze en gene zijde faciliteren. Ongeveer zoals de veerman Charon in de Griekse mythologie de overledenen over de Styx naar het Dodenrijk vervoert: zie het schilderijtje naast het raam van de galerie. In de persoonlijke mythologie van Stance is het vooral het paard dat toegang verschaft tot die andere wereld. Een paard laat zien hoe je je voelt, zegt ze, "het paard spiegelt wie jij bent". Dus als je je in dit dier verdiept, verdiep je je in jezelf. Om aan te geven hoe serieus ze dit neemt, vertel ik erbij dat Stance sinds enige tijd rijlessen krijgt, en niet van zomaar iemand: maar van Zoë Coade in Vogelenzang, de schrijfster van het boek 'Who Horses Are'. Niet wat paarden zijn, maar wie paarden zijn! Spiritualiteit & dressuur gaan hier hand in hand, dus Stance berijdt haar eigen lot, zou je kunnen zeggen. Haar paard heet Khalen en ze heeft hem afgebeeld op een zonnige gele prent, gemaakt met pastelkrijt over tempera, waarop je heel mooi kunt zien hoe ze voorzichtig en omzichtig toenadering tot het dier zoekt. Khalen staat er eigenlijk heel kalm bij, het is Stance die aarzelend oogt.

Ik wil nog even terug naar dat grensgebied tussen deze en gene zijde. Edgar Allan Poe schreef in een van zijn verhalen: "De grenzen die het Leven scheiden van de Dood zijn hoogstens schimmig en vaag," en het is precies die schimmigheid die Stance Oonk in beeld brengt. Een van de manieren waarop ze dat doet is het laten stáán van geschetste lijnen die het niet hebben gehaald als definitieve contour, zoals in het grote, witgrijze werk dat ze 'Het Noorden' heeft genoemd. In kunsthistorisch jargon noem je dat de pentimenti: wat je vrij vertaald de spijtlijnen kunt noemen, een ondertekening die zichtbaar is gebleven. Bij Stance zijn het juist géén-spijtlijnen, maar eerder een soort echo's die het ontstaansproces van de tekening weergeven en het zo in de tijd plaatsen. Ook dat is een goede reden om haar tentoonstelling deze titel te geven: 'Doorzichtige dingen'.
Joost Pollmann
Raaf, citaat uit tekst van Evy ten Brakel
Dit werk draagt de titel Raaf en is gemaakt in 2017. Het is een tekening van een vrij groot formaat, 129 x 150 cm. Het enige materiaal waarmee Oonk op deze tekening heeft gewerkt is houtskool. De raaf, haar persoonlijke gids is in de andere wereld, is duidelijk aanwezig in de titel en op het beeld, maar ook in de hand van de figuur bevind zich een kleine vogel die ook het silhouet lijkt te zijn van een raaf. De figuur is getekend in donkere dikke lijnen, en tegelijkertijd zijn er fijne dunnen lijnen die zijn figuur aftasten en de vormen van een mens maken. De menselijke vormen zijn duidelijk te onderscheiden maar tegelijk vaag afgetast, het enige duidelijk omlijnde van de persoon is de hand. Handen spelen vaak de hoofdrol in werken van Oonk, maar hier is het duidelijk de donkere raaf die het lichaam een vooral de geest een richting in probeert te sturen. De raaf zit prominent op het hoofd en laat zien dat het een controlerende factor heeft op de geest. Als een gids leidt hij hier het figuur. Opvallend aan de tekening is dat het proberen getoond wordt. De verschillende houdingen die de figuur heeft aangenomen, en schetsmatig op het blad zijn gezet zijn een groot deel van de tekening. Hetzelfde is te zien bij beide vogel silhouetten, daarbij zijn de eerst opzetten en pogingen tot het maken ook duidelijk aanwezig. Het laten staan van de eerste opzet van de tekening gebeurt vaak in Oonk haar tekeningen. De schetslijnen geven het beeld iets dynamisch en de illusie dat de figuur heeft bewogen voordat het deze houding aan naam. Ook laat het mooi zien hoe de kunstenares probeert tot een duidelijk sterk beeld te komen. Maar ook zit er een metafoor in het proberen, het falen en opnieuw een andere compositie testen, het geheel vanuit een andere manier bekijken. De raaf is natuurlijk een dier dat beladen is met betekenis. Het heeft een duister en tegelijk een lichte kant. De raaf is onlosmakend verbonden met de dood, maar het is ook een goddelijk wezen.
Doorzichtige dingen.
"Doorzichtig" wordt iets als het buiten ruimte zwaartekracht om bestaat. Citaat uit de roman "Doorzichtige dingen" van Nabokov 1972
Systemic Ritual
In Systemic Ritual (een jaar training die ik volg bij Daan van Kampenhout) leer ik voor specifieke situaties een healing ritueel te ontwerpen. Er is een relatie met familie opstellingen doch hier ligt het accent op healing. Ik wil graag performances gaan maken met healing rituelen zodat de inhoud van mijn eigen werk nog beter zijn kracht kan laten zien. De eerste performance is gepland september 2019 in de St Bavo kerk te Haarlem.
Solo De Vishal
25 kunstenaars uit Castellum Aqvae
Sterrenbos 2 St Michielsgestel back to my roots
Back to my roots is begonnen als een onderzoek naar het familie gevoel. Samen zijn, contact, verbinding en mijn eigen plek daarin innemen. Na het overlijden van mijn vader en moeder in 2017 kwam het verlangen om terug te keren naar Brabant. Mijn wortels steviger maken. Herinneringen werden wakker en ik herontdekte lagere schoolvriendinnen en middelbare schoolvrienden. Ik heb contact gemaakt met ooms en tantes neefjes en nichtjes. In deze expositie zijn de paarden de verbindende schakel. Sinds 2002 verschijnen er paarden in mijn tekeningen. Soms heel realisctisch soms met een paar lijnen. Paarden betekenen voor mij vrijheid, kracht, verbinding en éénheid.Ze zijn spiegels metafysisch. Naast de persoonlijke geschiedenis gaat het in mijn werk ook over de grotere verbondenheid die er bestaat tussen alle wezens op aarde. mijn werk is een zoektocht. Ik zoek de essentie in inhoud, vorm en lijn. Liefde waarachtigheid bewustzijn. In de sjamanistische traditie bestaat een natuurlijk kosmisch bewustzijn en hebben dieren karakter eigenschappen waar wij als mens van kunnen leren. Zoals voor mij het paard. De plek waar we nu zijn is de plek van Leon Adriaans die zich in alles bewust was van de kosmische éénheid, de natuur, de dieren het land en de liefde. Als je hier een tijdje bent ga je verliefd worden op de plek en voelen dat het leven steeds simpeler wordt omdat de verbinding met de natuurkrachten hier zo sterk aanwezig zijn.
volgers en leiders
In deze tijd zijn veel mensen op zoek naar een nieuwe manier van zingeving en gebruiken daar verschillende middelen voor. Yoga, mindfullness,meditatie en sjamanisme enzo De weg van zingeving volg ik al sinds lange tijd en heb ik geïntegreerd in mijn manier van beeldend werken. Ik werk graag vanuit het sjamanisme omdat het een holistische manier is om naar de wereld te kijken. In de sjamanistische traditie wordt gewerkt met de karakters en eigenschappen van dieren en de natuur. Over de jaren heen heb ik me verdiept in dieren en hun symboliek. Het paard staat symbool voor eenwording. Het paard helpt ons om de afscheiding tussen ons en de oerkrachten van de aarde te herstellen. De mens leidt meestal het paard, maar wat als het paard ons als toeschouwer de weg wijst.
save the date
17 en 18 oktober 2018 presenteer ik mijn werk op het landgoed Sterrenbos in St Michielsgestel. `Back to my roots ` is een onderzoek naar mijn familie geschiedenis. De boeren, de paarden, het platte land. Net als voor Leon Adriaans spelen paarden een belangrijke rol in mijn leven. Bij mij meer als metafoor in zijn leven waren ze er echt.
Terug naar mijn roots
Ik kom uit Brabant. Ben er geboren en eigenlijk nooit meer echt geweest tot nu toe. Het lot heeft me in contact gebracht met leon Adriaans, kunstenaar ,boer en een diep voelende man die altijd zijn eigen weg heeft gevolgd. Helaas plotseling overleden in 2004 maar zijn energie is nog steeds sterk aanwezig. Nog nooit heb ik zo lekker gewerkt. Ik tab in op de aanwezige energie. Diep, krachtig en vrij. Verdwijnen in je eigen wereld en gedragen worden door de natuur.
start
Wat schrijf je in een blog? Ik heb besloten om maar gewoon te beginnen. Op dit moment ben ik weer paarden aan het tekenen/schilderen. Ze komen regelmatig terug in mijn werk. Paarden betekenen voor mij trouw, onafhankelijlkheid, kracht en zuiverheid. Dit is mijn grootvader met een paard. Ik heb mijn grootvader heel licht geschilderd omdat hij niet meer op aarde is.
Paarden project
In april 2018 ga ik werken op een artist in residence plek in Brabant. De in 2004 overleden kunstenaar Leon Adriaans heeft er gewoond en gewerkt. Ik wil de geschiedenis van mijn moeder in beeld brengen aan de hand van de paarden die in het bezit van de familie zijn geweest.
Reactie plaatsen
Reageren